Yeni Yatırım Teşvik Sisteminin Tam Kapsamlı Genel Bakışı
(30 Mayıs 2025 Kararı – RG Sayı 32505)

 

  1. Giriş

Türkiye’nin üretim kapasitesini teknoloji-odaklı ve sürdürülebilir bir çizgide büyütmek amacıyla çıkarılan 30 Mayıs 2025 tarihli “Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar, önceki 2012/3305 dizisini tamamen yürürlükten kaldırarak teşvik mimarisini baştan aşağı yeniledi. Yeni sistem; Türkiye Yüzyılı programları (Teknoloji, Yerel, Stratejik Hamle), Sektörel & Bölgesel teşvikler (Öncelikli ve Hedef Yatırımlar) ile genel–bölgesel destekler çerçevesinde uçtan uca bir teşvik enstrüman seti sunuyor.

Kurguya kaçmadan, yalnızca Resmî Gazete kararı ve eklerinde yer alan verilerle hazırlanan bu yazı, sistemin tüm taşlarını yerli yerine oturtmayı, hâlihazırda hazırladığınız özel konulu makaleleri tamamlamayı amaçlıyor.

 

  1. Yapısal Çerçeve

Ana BaşlıkProgram / SistemOdakTemel Avantaj
Türkiye YüzyılıTeknoloji, Yerel, Stratejik HamleYüksek katma değer, yerel kalkınma, kritik ürün arz güvenliği%40-50 yatırıma katkı, 180-240 m TL faiz tavanı, makine bedelinin %25’i
Sektörel & BölgeselÖncelikli, Hedef YatırımlarStratejik sektörlere bölgesel ivme%20-30 yatırıma katkı, 12-24 m TL faiz tavanı
Genel & Bölgesel Destek1-6 Bölge haritasıSGK ve vergi indirimi kademesiAlt-bölge kuralı, deprem bölgesi +2 yıl

Karar, bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmayı merkezine alır; 1. Bölge’den 6. Bölge’ye ilerledikçe SGK desteği yıllara, yatırıma katkı oranı da puanlara bölünerek artar.

 

  1. Destek Unsurlarının Ana Hatları

Destek UnsuruOran / PuanÜst LimitSüreKritik Kısıt
KDV İstisnası%0Yatırım süresiKullanılmış makine hariç
Gümrük Vergisi Muafiyeti%0Yatırım süresiEk-4 “istisna dışı” listesi
Vergi İndirimi%20-50 yatırıma katkı, %60 indirimVergi doğana kadarElektrik üretimi dışarıda
Faiz / Kâr Payı%25-40 puan12-240 m TL5 yılMakine desteği ile birleşmez
Makine Desteği%25 bedel iadesi180-240 m TLYatırım süresiFaiz desteği varsa uygulanmaz
SGK İşveren Hissesi%50-1000-12 yılİlave istihdamOSB + öncelikli ilçe → iki alt bölge
SGK İşçi Hissesi%100 (6. Bölge)10 yılİlave istihdamYalnız 6. Bölge
Yatırım Yeri TahsisiHazine arazisi49 yıla kadarVergi indirimsiz projede yok

 

  1. Program Temelli Destek Farkları

4.1 Teknoloji & Yerel Kalkınma Hamleleri

  • Yatırıma katkı: %50
  • Faiz tavanı: 240 m TL
  • Makine desteği: %25 / 240 m TL
  • SGK işveren: 8 yıl (6. Bölge 12 yıl)

4.2 Stratejik Hamle

  • Yatırıma katkı: %40
  • Asgari sabit yatırım: 100 m TL (yüksek teknoloji), 200 m TL (diğer)
  • Dijital-yeşil dönüşüm: 50 m TL eşiği
  • Faiz + makine kuralı bire bir geçerli.

4.3 Öncelikli Yatırımlar

  • Listede adı geçen 20+ konu (veri merkezi, savunma, topraksız sera)
  • Yatırıma katkı: %30
  • Faiz tavanı: 24 m TL
  • İç-tüketim güneş, rüzgâr projeleri dahil.

4.4 Hedef Yatırımlar

  • Yalnız 4-5-6. Bölgelerde
  • Asgari sabit yatırım: 6 m TL (3-6. Bölge)
  • Vergi indirimi: %20
  • Faiz tavanı: 12 m TL
  • Enerji üretimi/depolama yatırımlarında vergi & faiz desteği yok.

 

  1. İstisnalar, Sınırlamalar ve Müeyyideler
Konu BaşlığıUygulamaKarar Maddesi
Faiz + Makine Desteği ÇakışmasıAynı yatırımda birlikte uygulanamazm. 11
Elektrik Üretimi YatırımıVergi indirimi & faiz desteği yokm. 9/ç, Ek-3
Kullanılmış Makine İthaliKDV & gümrük muafiyeti uygulanmaz; vergi/ faiz/ makine desteği yokm. 23
Tamamlanmış Yatırım DevriYasak (belge devredilemez)m. 25
Sat-Geri KiralaFaiz desteği dışında tutulurm. 27
Mücbir Sebep / DepremSGK +2 yıl, faiz tavanı +%10Geçici 3-4

 

  1. Devir, Satış ve Kiralama Akışı
  1. Tamamlanmamış yatırım → Unvan değişikliği, Bakanlık onayı → Kalan destekler yeni yatırımcıya.
  2. Sabit kıymet satışı → Yatırım süresi içinde izne bağlı; 2 yıl vize sonrası serbest.
  3. Kiralama → Üretim sonucu ürünlerin geri satın alınması + Bakanlık izni; SGK desteği durur.
  4. Sat-geri kirala → Faiz/kâr payı desteği uygulanmaz.

 

  1. Bölgesel Harita ve Alt Bölge Kuralı
  • OSB veya öncelikli ilçede yatırım → Bir alt bölge
  • OSB ve öncelikli ilçe → İki alt bölge
    1. Bölge deprem illeri → SGK’da +2 yıl, faiz tavanında +%10 avantaj.

 

  1. Başvuru Süreci — Kritik Dosya Noktaları
  1. E-TUYS: GTIP listesi, yatırım sınıfı, alt-bölge seçimi.
  2. Özkaynak Kanıtı: Stratejik projede %20 şartı.
  3. Fizibilite Raporu: Kalkınma bankası (Stratejik) veya Yeminli Mali Müşavir (Öncelikli/Hedef).
  4. Uzman Raporu: Kullanılmış makine ithali.
  5. Komite Kararı: Türkiye Yüzyılı projeleri.
  6. İzleme & Vize: Yıllık ilerleme + tamamlama vizesi; aksi hâlde belge iptali.

 

  1. Sık Karşılaşılan Hatalar ve Çözüm Önerileri
HataSonuçÇözüm
Faiz + Makine desteği aynı listedeTalep reddiDestek tercih matrisi oluşturun
Elektrik üretimini aynı belgeye eklemekFaiz/vergi indirimi sıfırlanırSantral için ayrı belge açın
KDV istisnasında GTIP hatasıVergi aslı + cezaGümrük müşavirinden ön onay
SGK borcu varken destek talebiSGK desteği askıya alınırBaşvuru öncesi borç kapatın

 

  1. Stratejik İpuçları
  • Finansman Modeli: Özkaynak yüksekse makine desteği; borç ağırlıklıysa faiz desteği daha avantajlıdır.
  • Elektrik Projesi Bölünmesi: Ana üretim + ayrı elektrik dosyası teşvik kaybını önler.
  • Deprem Bölgesi Çarpanı: 6. Bölge illerindeki yatırımlar SGK +2 yıl sayesinde işveren maliyetini %15-20 azaltır.
  • Kullanılmış Makinede Yatırım–Vergi Ayrımı: Aynı listede yeni ve kullanılmış makineyi ayırın; aksi hâlde tüm liste KDV istisnası dışı kalabilir.
  • Alt Bölge Optimizasyonu: OSB parseli + öncelikli ilçe adresi, sigorta prim desteğini 4 → 12 yıla çıkarır; vergi katkısında 5-10 puan artış sağlar.

 

  1. Sonuç

Yeni Yatırım Teşvik Sistemi, esnek ama titiz kurgusuyla yüksek teknoloji üretimden bölgesel kalkınma projelerine kadar geniş bir yelpazeyi finanse ediyor. Ancak sistemin görünmeyen yüzü istisnalar ve sınırlamalarda saklı: Faiz-makine desteği çakışması, elektrik enerjisi projelerinin muafiyeti, devir–kiralama izinleri, kullanılmış makine ithaline dair katı kurallar ve müeyyideler.

Profesyonel hazırlık yapılmazsa bu kurallar, projenin finansal modelini tersine çevirebilir. Sun & Sun Danışmanlık ile hemen iletişime geçin; proje tasarımından belge yönetimine kadar sürecinizi uçtan uca kurgulayalım, tüm istisna ve sınırlamaları lehine çevirelim.

 

İç Bağlantılar

 

Dış Kaynak Referansları

Resmî Gazete – 30 Mayıs 2025, Sayı 32505 • Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı – Yatırım Teşvik Portalı